नेपालमा कम्पनी दर्ता गर्दा सानो त्रुटिले पनि निवेदन रोकिन सक्छ। शेयरधनी संख्या, कागजको गुणस्तर, हस्ताक्षर, साक्षी लगायतका महत्त्वपूर्ण कुराहरू सरल भाषामा।

कम्पनी दर्ता गर्ने प्रक्रिया अहिले धेरै सहज भएको छ। तर, धेरै मानिसहरूले केही प्राविधिक तर अत्यावश्यक कुराहरू नजान्दा उनीहरूको निवेदन रोकिन्छ वा कागजात फिर्ता आउँछ। यसले समय र पैसा दुवै बर्बाद हुन्छ।

Shubharambha Consulting मा हामी कम्पनी दर्ताका यस्तै जटिल तर साना कुराहरूमा तपाईंलाई सचेत गराउन चाहन्छौं। यो ब्लग पढेपछि तपाईं आफैंले कागजात तयार गर्दा हुने गल्तीहरूबाट बच्न सक्नुहुनेछ।

कम्पनी दर्ता गर्दा ध्यान दिनुपर्ने ७ मुख्य कुरा

१. शेयरधनी (संस्थापक) को संख्या (Number of Shareholders)

सबैभन्दा पहिले, तपाईं कस्तो कम्पनी खोल्दै हुनुहुन्छ, त्यस अनुसार मानिसको संख्या पुगे/नबढेको सुनिश्चित गर्नुहोस्।

• प्राइभेट लिमिटेड (Pvt. Ltd.): कम्तीमा १ जना र बढीमा १०१ जना शेयरधनी हुन सक्नुहुन्छ । (एकल शेयरधनी पनि हुन सकिन्छ ।)

• पब्लिक लिमिटेड (Public Ltd.): कम्तीमा ७ जना शेयरधनी हुनैपर्छ ।

एउटा खास अपवाद: यदि कुनै पब्लिक लिमिटेड कम्पनी आफैं अर्को पब्लिक लिमिटेड कम्पनी खोल्दै छ भने, ७ जना संस्थापक हुनुपर्ने नियम लागू हुँदैन। त्यो अवस्थामा संस्थापक कम्पनी आफैंले नयाँ कम्पनी खोल्न सक्छ।

२. कागजको गुणस्तर र प्रिन्ट (Quality of Paper & Printing)

प्रबन्धपत्र (MOA) र नियमावली (AOA) कस्तो कागजमा छाप्ने भन्ने पनि नियम छ।

• कागजको प्रकार: यथासम्भव नेपाली कागज (Nepali Kagaj) वा टिकाउ खालको राम्रो कागज प्रयोग गर्नुहोस्।

• प्रिन्ट: कागजको एकातर्फ मात्र टाइप गरिएको (प्रिन्ट गरिएको) हुनुपर्छ। दुवैतर्फ प्रिन्ट गर्नु हुँदैन।

३. भाषा (Language)

• नेपाली कम्पनीको लागि: प्रबन्धपत्र र नियमावली शुद्ध र स्पष्ट नेपाली भाषामा तयार गर्नुपर्छ।

• विदेशी लगानीको कम्पनीको लागि: विदेशी लगानी भएको कम्पनीको हकमा, यी कागजात शुद्ध र स्पष्ट अंग्रेजी भाषामा पनि तयार गर्नुपर्छ। तर, अंग्रेजीको साथसाथै नेपाली अनुवाद (Nepali Translation) पनि पेश गर्नैपर्छ।

४. हस्ताक्षर (Signature) र ल्याप्चे (Initials) – सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण!

यो त्यो चरण हो जहाँ धेरैले गल्ती गर्छन्। कागजातमा हस्ताक्षर गर्दा यी कुरा ध्यान दिनुहोस्:

• प्रत्येक पानामा दस्तखत: प्रबन्धपत्र र नियमावलीको प्रत्येक पानाको तलतिर सबै संस्थापक शेयरधनीहरूले हस्ताक्षर (दस्तखत) गर्नुपर्छ।

• अन्तिम पृष्ठमा विवरण:

  • अन्तिम प्रकरण (अन्तिम भाग) मा संस्थापकहरूको पूरा नाम, ठेगाना, र लिन सहमत भएको शेयर संख्या स्पष्ट रूपमा लेख्नुपर्छ।

  • प्रत्येक संस्थापकको हस्ताक्षर मुनि स्पष्ट रूपमा बुझिने गरी ल्याप्चे सहिछाप (थर, नाम टाइप गरिएको वा स्पष्ट अक्षरमा लेखिएको) हुनुपर्छ।

• साक्षी (Witness) अनिवार्य:

  • प्रत्येक संस्थापक शेयरधनीको हस्ताक्षर गराउँदा, उक्त हस्ताक्षर एकजना साक्षीको पूरा नाम, ठेगाना र दस्तखत पनि हुनैपर्छ। साक्षी अर्को व्यक्ति हुनुपर्छ।

५. पुरानो कम्पनीले शेयर खरिद गर्ने प्रावधान (Share Purchase by Old Company)

कहिलेकाहीँ नयाँ कम्पनीको केही शेयर पुरानो कम्पनीले किन्ने (स्वामित्व लिने) प्रावधान राखिएको हुन्छ। यदि प्रबन्धपत्र वा नियमावलीमा यस्तो प्रावधान राखिएको छ भने, त्यो पुरानो कम्पनीको आर्थिक अवस्था (Financial Status) देखाउने प्रमाण पेश गर्नुपर्छ।

• जस्तै: पुरानो कम्पनीले शेयर किन्न सक्ने क्षमता छ भन्ने देखाउन उसको बैंक स्टेटमेन्ट वा लेखापरीक्षण प्रतिवेदन (Audit Report) पेश गर्नुपर्ने हुन सक्छ।

६. सनाखतको लागि उपस्थिति (Personal Appearance for Attestation)

कागजात पेश गरेपछि, प्रक्रियाको अन्त्यमा कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय (OCR) मा सनाखत (Attestation) गर्न जानुपर्छ।

• स्वयम् उपस्थिति: कम्तीमा १ जना संस्थापक शेयरधनी आफैं कार्यालयमा उपस्थित भएर आफ्नो हस्ताक्षर र नागरिकता सनाखत गर्नुपर्छ।

• विकल्प: यदि तपाईं आफैं जान सक्नुहुन्न भने, अख्तियार प्राप्त व्यक्ति (Authorized Person) वा हामी जस्तो परामर्शदाता (जस्तै: Shubharambha Consulting) मार्फत पनि यो काम गर्न सकिन्छ।

कम्पनी दर्ता प्रक्रिया चार्ट (Company Registration Process Chart)

यो सरल चार्टले तपाईंलाई सम्पूर्ण प्रक्रिया एकै नजरमा बुझ्न मद्दत गर्नेछ:

निष्कर्ष (Conclusion)

कम्पनी दर्ता गर्दा यी साना कुराहरूमा ध्यान दिनुभयो भने, तपाईंको कम्पनी सजिलै र छिटो दर्ता हुन्छ। हस्ताक्षर र साक्षीको विषयमा विशेष ध्यान दिनुहोस्, किनकि त्यहाँ सबैभन्दा बढी गल्ती हुने गर्छ।

Shubharambha Consulting मा हामी यी सबै प्राविधिक पक्षहरू ध्यानपूर्वक हेरेर कम्पनी दर्ता गरिदिन्छौं, जसले गर्दा तपाईंलाई पटक-पटक कार्यालय धाउनु पर्दैन।

तपाईंको सपनाको व्यवसायलाई सही शुभारम्भ दिन हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।