के तपाईंले कम्पनी दर्ता गर्ने सोच बनाउनुभएको छ? तपाईंको यात्राको शुभारम्भ हाम्रो तर्फबाट हार्दिक शुभकामना!

कम्पनी दर्ता गर्न अचेल धेरै समय लाग्दैन। तर, सबैभन्दा ठुलो झन्झट भनेको सही कागजातहरू जुटाउनु हो। कहिलेकाहीँ एउटा कागजात नपुग्दा पनि निवेदन रोकिन सक्छ। तपाईंलाई यो झन्झटबाट बचाउन, हामी Shubharambha Consulting ले कम्पनी दर्ताको लागि चाहिने सबै कागजातहरूको सरल चेकलिस्ट तयार पारेका छौं।

यो ब्लग पढेपछि, तपाईंलाई "के के चाहिन्छ?" भन्ने प्रश्नको जवाफ स्पष्ट हुनेछ।

सबै प्रकारको कम्पनीको लागि चाहिने आधारभूत कागजात (Common Documents)

तपाईं कस्तो कम्पनी खोल्दै हुनुहुन्छ भन्ने कुराले फरक पार्दैन, यी कागजातहरू लगभग सधैं चाहिन्छ:

1. निवेदन फारम (Application Form):

   • कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयले तोकेको अनुसूची १ बमोजिमको निवेदन फारम भर्नु पर्छ। यो एउटा साधारण फारम हो, जसमा कम्पनीको नाम, ठेगाना र उद्देश्य खुलाउनु पर्छ।

2. संस्थापक/शेयरधनीको नागरिकता (Citizenship of Promoters):

   • कम्पनी खोल्ने सबै संस्थापक (शेयरधनी) हरूको नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रमाणित प्रतिलिपि (Certified Copy) चाहिन्छ।

   • आफैले "मेरो प्रतिलिपि साँचो हो" भनेर सही गरेको (Self-attested) प्रति हुनुपर्छ।

२. कम्पनीको संरचना अनुसार चाहिने थप कागजात (Specific Documents)

तपाईंले कस्तो कम्पनी खोल्दै हुनुहुन्छ, त्यस अनुसार केही थप कागजातहरू पेश गर्नु पर्छ। यी कागजात नै कम्पनीको जग हुन्।

A. प्राइभेट लिमिटेड कम्पनी (Pvt. Ltd.) को लागि

• प्रबन्धपत्र (Memorandum of Association - MOA): अनुसूची १० बमोजिम २ प्रति तयार गर्नु पर्छ। (यदि कम्पनीमा एक्लै शेयरधनी हुनुहुन्छ भने भने अनुसूची ९ बमोजिमको फरक फारम हुन्छ ।)

• नियमावली (Articles of Association - AOA): अनुसूची १४ बमोजिम २ प्रति तयार गर्नु पर्छ।

• सर्वसम्मत संझौता (Shareholders' Agreement): यदि संस्थापकहरूबीच कम्पनी कसरी चलाउने भन्ने बारेमा कुनै थप लिखित सम्झौता (जस्तै: लगानीको शर्त, भविष्यको योजना) भएको छ भने, त्यसको प्रतिलिपि पनि पेश गर्नु पर्छ।

B. पब्लिक लिमिटेड कम्पनी (Public Ltd.) को लागि

• प्रबन्धपत्र (MOA): अनुसूची ११ बमोजिम २ प्रति ।

• नियमावली (AOA): अनुसूची १५ बमोजिम २ प्रति ।

• संस्थापक सम्झौता (Promoters' Agreement): कम्पनी स्थापना गर्नु अघि संस्थापकहरूबीच कुनै सम्झौता भएको छ भने त्यसको प्रतिलिपि पेश गर्नु पर्छ।

C. मुनाफा वितरण नगर्ने कम्पनी (Not-for-Profit) को लागि

• प्रबन्धपत्र (MOA): अनुसूची १२ बमोजिम २ प्रति ।

• नियमावली (AOA): अनुसूची १६ बमोजिम २ प्रति ।

३. संस्थापक आफैं अर्को कम्पनी भएमा (When the Founder is a Company)

यदि तपाईंको कम्पनी खोल्ने व्यक्ति कुनै अर्को दर्ता भएको कम्पनी (कानुनी व्यक्ति) हो भने, के गर्ने?

मानौं, "एबीसी ट्रेडिङ" नामको एउटा कम्पनीले "एबीसी हाइड्रोपावर" नामको अर्को नयाँ कम्पनी खोल्न चाहन्छ भने, एबीसी ट्रेडिङले निम्न कागजात पेश गर्नु पर्छ:

1. पुरानो कम्पनीको प्रमाणपत्र: "एबीसी ट्रेडिङ" को कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि ।

2. लगानीको विवरण: नयाँ कम्पनीमा के, कति र कसरी लगानी गर्ने भन्ने खुलाइएको पुरानो कम्पनीको संचालक समितिको निर्णय (Board Decision) को प्रतिलिपि ।

3. प्रतिनिधिको नागरिकता: नयाँ कम्पनीमा "एबीसी ट्रेडिङ" को तर्फबाट बस्ने व्यक्ति (प्रतिनिधि) को नागरिकताको प्रमाणित प्रतिलिपि।

४. अन्य आवश्यक स्वीकृतिहरू (Other Necessary Approvals)

केही विशेष प्रकारका व्यवसायहरू (जस्तै: ट्राभल एजेन्सी, होटल, फाइनान्स कम्पनी) सञ्चालन गर्न सरकारको कुनै खास निकाय (जस्तै: पर्यटन बोर्ड, नेपाल राष्ट्र बैंक) बाट पूर्व स्वीकृति वा इजाजत चाहिन्छ।

• यदि तपाईंको व्यवसाय यस्तो क्षेत्रमा पर्छ भने, त्यो निकायको स्वीकृति (NOC) वा इजाजतपत्र पनि पेश गर्नु पर्छ।

निष्कर्ष (Conclusion)

कागजात जुटाउने काम सुरुमा अलि जटिल लाग्न सक्छ। तर, माथिको चेकलिस्ट अनुसार सबै कागजात मिलाएर राख्नुभयो भने, कम्पनी दर्ता प्रक्रिया धेरै सहज हुन्छ।

Shubharambha Consulting मा हामी यी सबै कागजात तयार गर्न, प्रबन्धपत्र र नियमावली ड्राफ्ट गर्न र निकायहरूबाट स्वीकृति लिन समेत सहयोग गर्दछौं।

आजै हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस् र आफ्नो व्यवसायको शुभारम्भ सहज बनाउनुहोस्।